სტომატოლოგიის განვითარება საქართველოში


სტომატოლოგია, როგორც დამოუკიდებელი დისციპლინა საქართველოში მხოლოდ 19 საუკუნეში ჩამოყალიბდა, თუმცა საფრანგეთში უკვე 18 საუკუნეში შემოღებული იქნა კბილის ექიმის წოდება. პირველი სახელმძღვანელო შექმნა პიერ ფოშარმა, ხოლო პირველი სპეციალიზირებული ინსტრუმენტები კი ჯერ კიდევ მეტრ ამბრუაზ პარეს გამოგონებულია.

დავუბრუნდეთ საქართველოს – 19 საუკუნის დასაწყისში ქ. ქუთაისში მოღვაწეობდა ბერძენი კბილის ექიმი ვინმე კონსტანტინიდი, ქ.თბილისში კი იმ პერიოდში ძველი სემინარიის სარდაფში ვინმე შიო შრომობდა, რომელსაც შესასვლელზე ორიგინალური წარწერა ქონდა დამაგერებული „Бедный Шио, живу в подвале, зуби рву, сопоги шю“,  ხოლო ცენტრალურ ბაზართან მოღვაწეობდა ვინმე მაზმანიანი. ეჭვგარეშეა, რომ სპეციალიზირებული საექიმო განათლება მათ არ გააჩნდათ, მაგრამ ისტორიამ შემოგვინახა მათი სახელები, როგორც საქართველოში სტომატოლოგიის განვითარების პიონერები.

ამის შემდეგ კი უფრო დაიხვეწა სტომატოლოგიური მკურნალობა და მომსახურეობა, გამოჩნდნენ ნასწავლი და უცხოეთში განათლებამიღებული დანტისტები:

1846-1847 წწ დანტისტები ბეკმანი და ჰესე;

1860 წ-დან დანტისტი ობრეხტი

1877 წ-დან ვოლფზონი, ედუარდ ვესტი და ფრიდრიხ ნეილანდი;

1890 წ-დან კამაევი და ვალტერი;

1910 წლისთვის მხოლოდ ქ თბილისში 22 კბილთსამკურნალო კაბინეტი იყო დარეგისტრირებული;

1914 წლის სტატისტიკა კი ასეთ ინფორმაციას გვაწვდის: აღმოსავლეთ საქართველო – 56 დანტისტი ( მათგან 9 ქართველი), კერძოდ თბილისში 42 ექიმი მოღვაწეობდა.

1921 წლის 4 ივნისს საქართველოს რევოლუციური კომიტეტის მიერ მიღებული იქნა დადგენილება კერძო სტომატოლოგიური კაბინეტების კონფისკაციის შესახებ.

იმავე წელს ამ დადგენილების საფუძველზე თბილისში პუშკინის ქუჩის 15 ნომერში ჩამორთმეული იქნა შტრეიხერის კბილის სამკურნალო კერძო ბაზა და გაიხსნა ამბულატორია, ხელმძღვანელად დაინიშნა ექიმი სტეფანე მარგველაშვილი. ასევე ქ.თბილისის რკინიგზის საავადმყოფოში იყო ერთი კაბინეტი, რომელიც შემდგომ 1924 წელს გაფართოვდა და ჩამოყალიბდა კბილის სამკურნალო ცენტრალურ ამბულატორიად. 1927 წელს ამავე ბაზაზე გაიხსნა ცენტრალური სტომატოლოგიური პოლიკლინიკა კარაგულიანის ხელმძღვანელობით, შემდგომში აქ მდებარეობდა ამიერკავკასიის რკინიგზის ცენტრალური სტომატოლოგიური პოლიკლინიკა.

1922 წელს თბილისში ვანქის ქუჩაზე გაიხსნა დაზღვეულთა ამბულატორია, სადაც იყო კბილის სამკურნალო განყოფილება, მას ხელმძღვანელობდა ა.ურუშაძე.  http://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%90%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%9C_%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94

1926 წელს კი გაიხსნა მრავალპროფილიანი სტომატოლოგიური პოლიკლინიკა აპოლონ ურუშაძის ხელმძღვანელობით.

Image

1921 წლის ბოლოს დაიხურა პლეხანოვის 126-ში არსებული ზიკეევისა და ნევტონოვის კერძო კბილის საექიმო სკოლა და გადაეცა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტს.

ამ მისამართზე 1922 წლის 30 ივნისს ქ.თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საექიმო ფაკულტეტთან შეიქმნა ოდონტოლოგიის კათედრა და კლინიკა. ხელმძღვანელად დაინიშნა პროფესორი (შემდგომში აკადემიკოსი) გრიგოლ მიხეილის ძე მუხაძე. http://dspace.nplg.gov.ge//handle/1234/1163?mode=full

Image

ასისტენტი: ჭიჭინაძე. ლაბორანტი: ოტო ჰაინე. ორდინატორები: ნინო ჩხეიძე და მარიამ ბარათაშვილი. 1924 წლის 15 ივნისიდან ორდინატორად დაიწყო მუშაობა ალექსანდრე ედიბერიძემ.

1931 წლის 7 ნოემბერს ამავე მისამართზე გაიხსნა სტომატლოგიური საავადმყოფო. ამ პერიოდისთვის ფაკულტეტის დეკანი იყო პროფესორი ალ.წულუკიძე.

1933 წლის 7 მაისს ალ.ედიბერიძის წინადადების საფუძველზე აქვე გაიხსნა ქალაქის მე-3 სტომატოლოგიური პოლიკლინიკა, დირექტორი ალ.ედიბერიძე.

1935 წელს სტომატოლოგიური კლინიკა გადაეცა ახლად გახსნილ თბილისის სახელმწიფო სტომატოლოგიურ ინსტიტუტს.

სტომატოლოგიურ კლინიკას ხელმძღვანელობდნენ:

1922-1929 წწ პროფ.მუხაძე;

1930-1935 წწ პროფ ედიბერიძე;

1936 წ  პროფ ურუშაძე;

1936-1937 წწ პროფ მარდალეიშვილი;

1937-1941 წწ პროფ ურუშაძე;

1952 წელს იგი გადაეცა ახალ გახსნილ თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტს. ხოლო 1956 წელს გადაკეთდა რესპუბლიკურ სტომატოლოგიურ პოლიკლინიკად.

საქართველოში სტომატოლოგიის განვითარების უახლესი ისტორია კი ადვილად მოსაძიებელია და ამიტომ აქ უკვე დავამთავრებ  მიმოხილვას, უდიდესი მადლობა აწ გარდაცვლილ ექიმ ვარლამ იოსების ძე ჭიჭინაძეს ამ მასალების შენახვისათვის, შთამომავლობამ უნდა იცოდეს თუ ვინ იყო ამ პროფესიის პიონერები, მითუმეტეს როდესაც საუბარია კორიფეებზე.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

%d bloggers like this: